Menu

Genealogia rodziny Szczepaniak i spokrewnionych

Stronę tą utworzyłem w celu popularyzacji poszukiwań genealogicznych. Kieruje ją w szczególności do osób, których przodkowie mieszkali w okolicach Grójca, Nowego Miasta i Rawy Mazowieckiej.

Stryj - Dalsze analizy pokrewieństwa Szczepaniaków w Trębaczewie

szchepan

 

Po odnalezieniu aktu zgonu Antoniego Szczepaniaka, w którym szczegółowo są wymienione jego dzieci: Franciszek, Ignacy, Jan, Marianna (Głowacka) i Anna (Kucharska) + zmarły Błażej, postanowiłem dalej szukać połączenia mojej linii Szczepaniaków (Józef mój pra-dziadek, jego brat Maciej i siostra Ewa Michalak) z Antonim Szczepaniakiem i Katarzyną Oręziak z domu Szczepaniak.

Kluczowym w rozwiązaniu tej zagadki jest słowo STRYJ i nie chodzi tu o miasto lub rzekę w południowo-wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej.

 http://www.szukajwarchiwach.pl/49/454/0/-/5/skan/full/SX3RytQUOfAT-acZcKUaNQ

 

W akcie znania do aktu małżeństwa Marcina Szczepaniaka (Mój pradziadek, a syn Józefa Szczepaniaka) czytamy iż przedstawił świadków:

 

Franciszka Oręziaka "strya swego(pisownia oryginalna) lat 45 i Jana Michalak wuja rodzonego mającego lat 70 gospodarzy w Trębaczewie zamieszkałych".

 

Franciszek zeznał, że "Marcina bezżennego znam, zrodzonego we wsi Boglewice i w tejże wsi w kościele tego nazwiska ochrzczony w roku 1806, dnia (tak jak jego rodzice twierdzą) 6 miesiąca listopada lecz ja (…) nie pamiętam, z Józefa i Salomei z Zakrzewskich małżonków Szczepaniaków w wsi Trębaczewie na gospodarstwie zamieszkałych przy tychże zostający."

Jan Michalak nie miał wiele do dodania, poza tym, że był pewny daty 6 listopada 1806 (indeks Geneteki błędnie przypisuje akt na 1801 rok – wtedy Józef i Salomea się nie znali, a Józef albo był kawalerem, albo miał inną żonę (Franciszkę Miśkiewicz).

 

Teraz kilka słów wyjaśnień o świadkach:

Zacznę od prostszego drugiego świadka: Jan Michalak to mąż siostry ojca Marcina, czyli rzeczywiście wujek (rodzony) Marcina.

 

Ale zastanawiająca jest relacja pokrewieństwa Marcin Szczepaniak – Franciszek Oręziak. Jeśli stryj, to byłby bratem ojca i nosił to samo nazwisko? Czy Oręziak jest wcześniejsze czy Szczepaniak było pierwotne? A może chodzi o inne znaczenie słowa stryj?

 

Franciszek Oręziak, o którym tu mowa to sąsiad Marcina i jego ojca Józefa Szczepaniaka w Trębaczewie. Odziedziczył gospodarstwo po rodzicach: Franciszku starszym i Katarzynie ze Szczepaniaków (której koligacji z Józefem nie znam). Ponieważ córka siostry rodzonej Franciszka młodszego (Józefa Dąbrowska) wychodzi za brata Marcina Szczepaniaka (Jana) to gdyby ów Franciszek był stryjem (bratem ojca) Marcina to Józefa byłaby siostrą cioteczną Jana – a przy takim pokrewieństwie ślub wymagałby zgody władz kościelnych.

Czyli Franciszek nie jest stryjem sensu stricto dla Marcina. Wątpie też by był stryjem stryjecznym czyli, że to jego ojciec Franciszek starszy był bratem Józefa Szczepaniaka lub jego ojca – czyli kolejna opcja ze zmianą nazwiska (Oręziak na Szczepaniak lub odwrotnie) – znów wchodziłby związek zabroniony (Katarzyna Szczepaniak – żona Franciszka starszego Oręziaka i jej relacja ze Szczepaniakami choć nie jest mi znan, to musieli być w miarę bliską rodziną; do tego dochodzi jeszcze jeden starszy związek Szczepaniaka i Oręzianki (Bartłomiej Szczepaniak był mężem Jadwigi Oręziak, prawdopodobnie siostry Franciszka starszego).

Najbardziej prawdopodobna według mnie jest relacja Franciszka młodszego Oręziaka i Marcina Szczepaniaka jako stryja ciotecznego (czyli przez Katarzynę Szczepaniak). Czyli że dziadek Marcina (ojciec Józefa Szczepaniaka) i matka Franciszka młodszego Oręziaka (Katarzyna Szczepaniak) byli rodzeństwem. Wtedy probant i stryj maja różne nazwiska i wszystko gra. Może dlatego ksiądz nie użył zwrotu stryj rodzony jak w przypadku wuja rodzonego względem Jana Michalaka?

Są jeszcze dwa inne akty relacji Oręziaków i Szczepaniaków:

Otóż w tym samym roku i w tej samej księdze w roku 1828 mamy ślub kolejnego Szczepaniaka z Oręziakami w tle:

http://www.szukajwarchiwach.pl/49/454/0/-/4/skan/full/TDq-ZPkV34DdrvisxIldFA

W Trębaczewie bierze ślub Kazimierz Szczepaniak i Julianna Zabrzeska.

Kazimierz Szczepaniak to służacy w Trębaczewie syn nieżyjących już Kazimierza i Jadwigi z Oręziaków (wspomnianych wcześniej) „niegdyś w Trębaczewie na gospodarstwie zamieszkałych”

Świadkami są:

  • Szymon Sałas szwagier 40 lat i
  • Franciszek Oręziak lat 50 stryj nizej wyrażonego Kazimierza Szczepaniaka.

 

Zacznijmy od Szymona (żonaty z Teresą Michalak, córką wspomnianego już Jana Michalaka i jego żony Ewy Szczepaniak) – szwagier ma cztery opcje:

  • Brat żony – odpada bo probant dopiero się żeni
  • Brat męża – odpada z oczywistych powodów
  • Mąż siostry męża/żony – odpada z powyższych powodów
  • Mąż siostry – i tu w pewien sposób pasuje: jeśli Ewa Michalak z domu Szczepaniak i Bartłomiej Szczepaniak (ojciec Kazimierza) byli rodzeństwem to Teresa Sałas z domu Michalak była siostrą cioteczną pana młodego, a zważywszy, że Kazimierz był sierotą, zapewne był wychowany przez wujostwo Michalaków (które miało wg mojej wiedzy jedynie jedna córkę). Zatem dziadek Kazimierza: Józef, (nazwijmy go starszym) był ojcem Ewy Michalak, Macieja i Józefa Szczepaniaka młodszego (ojca Marcina).  

A Franciszek w tym wypadku mógł być spokrewniony na dwa sposoby:

Tak jak w przypadku Marcina poprzez Katarzynę Oręziak (matkę Franciszka młodszego) – czyli domniemaną siostrę dziadka Kazimierza (i Marcina): Józefa Szczepaniaka (Starszego). I wtedy byłby stryjem ciotecznym.

Albo poprzez matkę Kazimierz Jadwigę z domu Oręziak, która mogła być najbliżej ciotką Franciszka młodszego a siostrą Franciszka starszego Oręziaka. Wtedy Franciszek młodszy i Kazimierz raczej byliby braćmi ciotecznymi.

 

Możliwe jednak że Jadwiga nie była aż tak blisko spokrewniona z pozostałymi Oręziakami, gdyż ksiądz raczej zdecydowałby się napisać brat cioteczny niż stryj (ale może się mylę).

 

Druga relacja, także z 1828 roku to śmierć Heleny Sowińskiej, o którym wspominałem we wcześniejszym wpisie:

http://www.szukajwarchiwach.pl/49/454/0/-/4/skan/full/PrF2yq5HtYcN5u02AZGd3Q

 

Sowiński to nazwisko drugiego męża Heleny. Pierwszym, był Błażej Szczepaniak (syn Antoniego Szczepaniaka).

Mamy tam dwóch świadków:

  • Sebastiana Oręziaka (kowala) – „brat cioteczny zmarłej” i
  • Maciej Szczepański (gospodarz z Jajkowic).

 

Ten drugi nie jest tożsamy z szewcem Maciejem Szczepaniakiem (bratem Ewy Michalak i Józefa młodszego Szczepaniaka oraz prawdopodobnie Bartłomieja Szczepaniaka). Dzielił gospodarstwo z Sebastianem (szwagrem) , gdyż ich żony były siostrami (Tekla i Katarzyna Stępniak). Zostawmy go w spokoju.

 

Sebastian Oręziak to młodszy brat Franciszka (młodszego) Oręziaka a syn Franciszka (starszego) Oręziaka i Katarzyny Szczepaniak. Zatem Teść zmarłej i matka świadka byli rodzeństwem – można więc uznać że byli ciotecznym rodzeństwem (Sebastian był bratem ciotecznym Heleny).

 

Poniżej schematyczne drzewo najwazniejszych obywateli z rodów Szczepaniaków i Oręziaków z przełomu XVIII i XIXw.

Na żółto zaznaczyłem liosoby, których potomkowie żyją do dziś.

Niebieskim kolorem zaznaczyłem prawdopodobnie wymarłą linię szewca Macieja Szczepaniaka

Zielonym kolorem zaznaczyłem męskich potomków Antoniego Szczepaniaka, którzy przyjęli nazwisko Szczepański i ich potomkowie żyją prawdopodobnie do dziś.

Łososiowy kolor to Michalakowie, których linia męska najprawdopodobniej wymarła (kontynuacja tylko przez Teresę Michalak i jej męża Szymona Sałas/Szałas).

drzewo

 

© Genealogia rodziny Szczepaniak i spokrewnionych
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci